Le Blog est consacré à l'amazighité, la langue Amazigh et l'identité Amazigh Le Blog à pour buts: * Diffuser et partager avec tous le monde notre culture et identité Amazigh * Apprendre la langue Amazigh * Préserver notre Langue Amazigh, culture, traditions, coutumes et identité Amazigh

lundi 12 décembre 2022

ⵉⵎⵇⵇⵉⵎⵏ / Imqqimn / Pronoms

ⵉⵎⵇⵇⵉⵎⵏ / Imeqqimen

Pronoms / الضمائر 

ⵜⴰⵣⵡⴰⵔⵜ / Tazwart:

ⴰⵎⵇⵇⵉⵎ ⵉⴳⴰ ⴰⴼⵔⴹⵉⵙ ⵉⵎⴻⵍⵍⵉⵙⵉ ⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⵏⵖ ⴷ ⵜⴰⴷⵍⴰ ⵏ ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ, ⵉⴳⴰ ⴰⵙⵙⴰⵏⴼ ⵃⵎⴰ ⴰⴷ ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⵡⴰⵍⵍⴰⵙ ⵏ ⵓⴼⵔⴹⵉⵙ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⴻⴽⵓⵙⴰ ⴳ ⵜⵡⵉⵏⵙⵜ, ⴷⵉ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵍⵍⴰⵏ:


Ameqqim iga afrḍiṣ imekkisi n yism nγ d tadla n ismawn, iga assanf ḥma ad ur ittili wallas n ufrḍiṣ nna ittekusa g twinst, di tutlayt tamaziγt llan :

    1 ) ⵉⵎⵇⵇⵉⵎⵏ ⵓⴷⵎⴰⵡⴰⵏⵏ / Imqqimn udmawann / les pronoms personnels ; 

        1.1 - ⵉⵎⵇⵇⵉⵎⵏ ⵓⴷⵎⴰⵡⴰⵏⵏ ⵉⵙⵉⵎⴰⵏⵏ / Les pronoms personnels autonomes   ===>

       1.2- ⵉⵎⵇⵇⵉⵎⵏ ⵓⴷⵎⴰⵡⴰⵏⵏ ⵓⵙⵍⵉⵖⵏ / Les pronoms personnels affixes

             ⵣⵣ Les pronoms personnels affixes sujet / Imqqimn udmawann usliɣn n umggay    ===>

             ⵣⵣ  Les pronoms personnels affixes objet: 

            ⵣⵣ Les pronoms affixes complément déterminatif de nom / imqqimn usliɣn n usemmud amẓlay n yism / الضمائر المتصلة بالإسم ; ضمائر المفعول المُحَدِّدة للإسم     ===>

           ⵣⵣ Pronoms objet du nom de parenté/ Imeqqimn n ismawn n wamas  (timmarewt) / ضمائر أسماء القرابة   ===>

          ⵣⵣ Les pronoms affixes complément de préposition ; Imqqimn usliɣn n usmmud anzɣan    ===>


2) les pronoms possessifs ; Imqqimn imilann (n tilit) ; ضمائر الملكية ===> 3) les pronoms démonstratifs ; Imqqimn imeskann; أسماء الإشارة ===> 4) les pronoms interrogatifs ; tizelγa n useqsi (imurfimn isqsayn) ; أدوات الاِستفهام والاِستفسار ===> 5) les pronoms indéfinis / Imeqqimn arunmiln / صفات وضمائر نكرة ===>



ⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥⵥ




Amyag afrar

Amyag afrar (aḥerfi)/ le verbe simple :


1) Aẓɣʷr d ufeggag n umyag


ku amyag aḥerfi ar ittusudes seg uẓɣʷr d ufeggag.

a )   aẓɣʷr (aẓaṛ, aẓuṛ) / la racine:

 igat yat tergalt neγ d kigan n tergalin, ar aγ ifekka tasila tasenamkt.

 amedya:

 " af " iga amyag, aẓaṛ nes igat " f "

 " agm "  iga amyaga, aẓuṛ nes igat " gm "

 " iri " -------------------> r

 " ru " -------------------> r

 aẓaṛ ur γurs awd yan uslin anejrum, ur igi amyag ula ism

 aẓɣʷr ar tkecm g tseqqult (vc, vcc;...) g llan iγriten afad (ḥma) ad ifek afeggag

 b )   Afeggag / le radical:

 afeggag igat uẓγeṛ d tseqqult

 afeggag = aẓaṛ + taseqqult (iγriten)

 agl = gl + vcc (a)

 aday nra assefti  n umyag ar nernu timitar timyaganin i ufeggag



eg tutlayt tamaziγt llan imyagen id bu yan usekkil (r, ru, iri), neγ id bu sin isekkilen (ns, gnu, agm), neγ id bu kṛaḍ isekkilen (lmed; seqsa), neγd id bu kuẓ n isekkilen (gemgem, derdem)


 ------> lmmud iga afeggag n "alemmud"

 ------> tlⴻmdⴻmt  " win lmed "

 ------> lmad win " anelmad "


2)     Anaḍ / impératif:


anaḍ izmer ad ittubḍu xef snat n talγiwin:

 talγa tamyurant (tar uddis) d talγa ussid

 a)   Talγa tafrart / la forme simple:

 ig nra a naf talγa tar uddis ar nternu timitar n wanaḍ i twila n urmir

 talγa tar uddis= tawila n urmir + timitar n wanaḍ

 

 Imedyaten:


ffeγ

ffeγat/ffeγm

ffeγamt/ffeγemt

 b)  talγa ussid/la forme intensive:

maca iγ nra a nessufγ talγa ussid ar netrnu timitar n wanaḍ i twila warusmid. Talγa ussid ar aγ tmal allas n tigawt:

talγa ussid = tawila n warusmid + timitar n wanaḍ


Imedyaten:

tteffeγ

tteffeγamt/tteffeγemt

ssawal

tteddu

deg tlγa n tanaḍt tanabawt ar nesmras talγa ussid s umata:

ur tteffeγ

ur keccem

ur tteddu

talγa n tanaḍt tanabwt iγ t itzwur "ad" ar tmla anamk n usediddiy:

ad ur teffeγ

ad ur teddu  


3) Amyag d talγa tamyagant/ le verbe est le groupe verbal:


Nannay g tmsirin n tutlayt tamaziγt anawn n tguriwin, seg isnt ar ntafa " amyag "

 ar ittili umyag g talγa tamagnut am (agm, agl, sawl) neγ d g talγa tanafuɣt am (ttwagm, ttwagl, mmeraren, mmeγran, ittuγra,  ittwabdar)


 g usurs n umyag amagnu neγ d amyag anafuγ ar ittufti umyag g kkuẓt n twila (thèmes):

 a) urmir (aoriste):      af, nes

 b) usmid (accompli):  inna, ran, munγ, ddan

 c) usmid anabaw (accompli négatif): ur inni, ur rin, ur munγ, ur ddin

 d) arusmid (inaccompli): ttefa, nnessa, ttini, tteddu

imyagen ar sn izeggur kra n twal yan seg tzelγiwin (particules) ad : ad, rad (sad, xad), da, la, aqqa (qa)

Tamawlt:


4)  Timitar timyaganin / les désinences verbales:


g tjeṛṛumt n tutlayt tamaziγt ar neçli kṛaḍ n wanawn n tmitar timyaganin neγ d tamatart  n wudem:

 - timitar timyaganin n telγa taranaḍt / les désinences verbales de la forme non impérative

 - timitar timyaganin n telγa tanaḍt / les désinences verbales de la frome impérative

 - timitar timyaganin n telγa n umaγun / les désinences verbales de la forme participiale


 a)  timitar timyaganin n telγa taranaḍt / les désinences verbales de la forme non impérative


  timitar a ar t nettrnu i yemyagen ittusftin g tiwal:

  urmir d usmid d wusmid anabaw d warusmid.

 timitar ad ar zggurent i umyag (izwiren) neγ d ar ḍeffuṛnt i umyag (uḍfiṛn):


-  kra n tmitar timyaganin daresnt timzarayin : " γ " ar tegga " x " neγ " ḥ "

 - " t...d " ar tegga " t...t "  (teddid: teddit)

 - " i " ar tegga " y "  (i...  iwi: yiwi)

 - t...mt ar tegga  t...nt



b) timitar timyaganin n telγa tanaḍt / les désinences verbales de la frome impérative


 timitar timyaganin n telγa tanaḍt ar ten sseḍfuṛ i ufeggag amyagan


 Adday izedi umsiwel ixef nes s tigawt nna smsasa i umeslsiwl ar nternu ameqqim   aγ (anγ) i talγa tanaḍt: ffeγ aγ= sortons (toi et moi)



c) Timitar timyagin n telγa n umaγun/ les désinences verbales de la forme participiale:


 Talγa n umaγun ar ttussemras g imnaḍen ad:

   *) tasumert tamaqqant:

tarbat lli ifulkin ur tmeẓẓiy: la fille qui étant belle n'est pas petite

  *) tasumert tasmessit:

 aselmad nes ay d iddan: leur professeur qui est allé

  *) tawinest taseqsayt (mek izwar umeggay):

 wi iγran ? : qui étant lu?

   ==> talγa n umaγun dars yat tmatart tamyagant:

 i...n ---> iffeγ - iddan - iraḥn

tamatart i...n ar t ntegga g ku tiwal aslid n twila n urmir mi izwur "ra"; ar as ntrnu " y...n " (yudfen)

tawila urmir ar as nzwur γa_a γa (argaz i γan iddun)

aday tili telγa n umaγun g umagut (asget) ar as ntegga " ...nin " :

aselmad iffeγen --- islmaden ffeγnin





Isenfluln inu:

1 ) Tamazgha Flore :

https://imghayn.blogspot.com/

2) lmed tamaziɣt :

https://sites.google.com/view/lmedtamazight

https://tamazight-inw.blogspot.com/

3) ⵍⵎⴻⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ :

https://sites.google.com/view/lmed-tamazight 

4) Apprendre tamazight  :

https://sites.google.com/site/apprendretamazight


ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵉⵏⵓⴼⴰⵖ ⴷ ⵢⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵓⴷⴷⵉⵙⵏ / Noms dérivés et noms composés

ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵉⵏⵓⴼⴰⵖ ⴷ ⵢⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵓⴷⴷⵉⵙⵏ

Ismawn inufaɣ d yismawn uddisn

Noms dérivés et noms composés

الأسماء المشتقة والأسماء المركبة

ⵜⴰⵣⵡⵓⵔⵜ / Tazwurt / introduction /  مقدمة :

  ⵍⵍⴰⵏ ⵉⵎⵎⴰⴽⵏ ⵉⵙⵏⴰⵍⵖⴰⵏⵏ ⴷ ⵏ ⵓⵎⴰⵡⴰⵍ ⵏⵏⴰ ⵙ ⴷⴰ ⵜⵜⴰⵎⵥⵏ ⵢⵉⵙⴰⵡⵏ ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵉⵔⵡⵉⵏ ⵎⵉⵍⵎⵉ (ⵎⴰⵏⴰⴳⵯ : quand ?) ⴳⴰⵏ ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵉⵏⵓⴼⴰⵖ ⵏⵖⴷ ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵓⴷⴷⵉⵙⵏ.

ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵉⵏⵓⴼⴰⵖ ⴷ ⵢⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵓⴷⴷⵉⵙⵏ ⴰⵔ ⵜⵓⵙⵎⵓⵜⵜⴳⵏ ⵙⴳ ⵙⵉⵏ ⵏⵖⴷ ⵙⴳ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵉⴼⵔⴷⴰⵙ ⵏ ⵓⵎⴰⵡⴰⵍ, ⴰⵔ ⵜⴳⴳⴰⵏ ⴰⵎ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⴳ ⵜⵙⴷⴷⴰⵙⵜ.

ⴳ ⵜⵣⴳⵓⵔⵉ ⵏⴷⴰ ⴰⵏⴰⵏⵏⴰⵢ (ⴰ ⵏⵥⵕ) ⴰⵙⵏⵎⵍ ⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⴰⵏⴰⴼⵓⵖ, ⵏ ⵎⵎⵓⵜⵉ ⵖⵔ ⴰⵏⴰⵡⵏ ⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⴰⵏⴰⴼⵓⵖ.


ⴰ) ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵉⵏⵓⴼⴰⵖ

  • ⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ
  • ⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⵎⵙⴽⴰⵔ
  • ⵉⵙⵎ ⵏ ⵢⵉⵎⵉⵙⵙ (ⵉⵙⵎ ⵡⴰⵍⵍⴰⵍ)
  • ⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⵖⵓⴷⵓ (ⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⴰⵖⴰⵔⴰ : nom de qualité)
  • ⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⴷⵖⴰⵔ

ⵃⵎⴰ ⴰⴷ ⵏⵙⵎⵓⵜⵜⴳ ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵉⵏⵓⴼⴰⵖ ⴰⵔ ⵏⵜⵜⴳⴳⴰ ⴰⵎⵓⵔⴼⵉⵎ ⴰⵣⵡⵉⵔ ⵏⵖⴷ ⴰⵎⵓⵔⴼⵉⵎ ⵓⴹⴼⵉⵕ ⵉ ⵜⵙⵉⵍⴰ ⵏ ⵓⵎⴰⵡⴰⵍ ⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⴰⴼⵔⴰⵔ.

ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵉⵏⵓⴼⴰⵖ ⴳⴰⵏ ⵜⵏ:

1) ⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ

ⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ ⵉⴳⴰ ⵉⵙⵎ ⴰⵏⴰⴼⵓⵖ ⵙⴳ ⵓⵎⵢⴰⴳ (ⴰⴼⵔⴰⵔ ⵏⵖⴷ ⴰⵏⴰⴼⵓⵖ), ⵃⵎⴰ ⴰⴷ ⵉⴼⴽ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ ⵜⴰⵡⵏⴳⵉⵎⵜ ⵏⵖⴷ ⵜⴰⴽⵎⴰⵎⵜ. ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⴰⵔ ⵏⵙⵙⵓⴼⵓⵖ ⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ ⵙⴳ ⵜⵡⵉⵍⴰ ⵏ ⵡⵓⵔⵎⵉⵔ.

ⵉⵎⵎⴰⴽⵏ ⵉⴷⵙⵍⴰⵏⵏ (ⵉⵎⵇⵔⴰⵏⵏ) ⵏ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ ⵏ ⵢⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵏ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ:

  • ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ  (Préfixation) ⵏ « ⴰ »
  • ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ  (Préfixation) ⵏ « ⵓ »
  • ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ  (Préfixation) ⵏ « ⵉ »
  • ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⴷ ⵓⵙⵍⴰⵖ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴼⵉⵎ ⵏ ⵜⵡⵜⵎⴰⵏⵜ « ⵜ.......(ⵜ) »
  • ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏ « ⵍ » (ⴰⵙⴽⵉⵍ ⵏ ⵜⴰⵄⵔⴰⴱⵜ) ⵉ ⵢⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵉⵎⵣⵣⴰⵏ.

====>  ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ  (Préfixation) ⵏ  « ⴰ » ⴷ ⵓⵎⵣⴰⵔⴰⵢ ⴰⴳⵏⵙⵓ ⵏ ⵓⴼⴳⴳⴰⴳ:

====>  ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏ  « ⵓ » ⵉⵎⵓⵏ ⴷ ⵓⵙⵏⴼⵍ ⴰⴳⵯⵏⵙⴰⵏ

====>  ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏ « ⵉ »

====>  ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⴷ ⵓⵙⵙⵉⴹⴼⵔ ⵏ ⵓⵎⵓⵔⴼⵉⵎ ⵏ ⵜⵡⵜⵎⵜ : 

   ⵜ.......(ⵜ), ⵜⴰ .......(ⵜ), ⵜⵓ.......(ⵜ), ⵜⵉ.......(ⵜ), ⴷ ⵓⵎⵣⴰⵔⴰⵢ ⴰⵏⴰⵖⵔⵉ ⴰⵙⵏⵜⴰⵢ ⵏⵖⴷ ⴰⵎⴳⴳⴰⵔⵓ «  ⴰ / ⵓ / ⵉ » ⴷ ⵜⵓⵙⵙⵉ ⵏ ⵜⵔⴳⴰⵍⵜ ⵏ ⵓⴼⴳⴳⴰⴳ ⵉ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵢⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵏ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ:


====>  ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏ « ⵍ » ⵉ ⵢⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵉⵎⵣⵣⴰⵏ (Emprunts).

ⴰⵣⵡⵉⵔ « ⵍ » ⴰⵔ ⵜ ⵏⵔⵏⵓ ⵉ ⵜⵔⴳⴰⵍⵉⵏ ⵜⵉⵙⵏⵜⴰⵢⵉⵏ ⵏ ⵜⵡⵉⵍⴰ ⵜⴰⵎⵢⴰⴳⴰⵏⵜ ⴰⴼⴰⴷ ⴰ ⵏⵙⵎⵓⵜⵜⴳ ⵜⴰⵔⴳⴰⵍⵜ ⵜⵓⴷⴷⵉⵣⵜ.

    
    La préfixation de « L » en l’ajoutant à des consonnes initiales du thème verbal et former une consonne tendue.
ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
ⵍⵃⵎⵓ        ====> ⵃⵎⵓ
ⵔⵔⵃⵎⵜ   ====> ⵔⵃⵎ

ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵍⵜ / Tamawalt :

                       ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ        :        Préfixation 

2) ⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⵎⵙⴽⴰⵔ :

ⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⵎⵙⴽⴰⵔ ⴷⴰ ⵉⵜⵓⵙⵙⵡⴰⴼⴰⵖ ⵙⴳ ⵓⵎⵢⴰⴳ ⵏ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵡⵏⴳⵉⵎ ⵏⵖ ⴰⴽⵎⴰⵎ, ⴰⵔ ⵉⵜⵡⵡⵓⵔⵔⵉ ⵅⴼ ⵓⵎⵙⴽⴰⵔ ⵏ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ ⵏⵖⴷ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⴰⵔ ⵉⵜⵡⵡⵓⵔⵔⵉ ⵅⴼ ⵏⵏⵉ ⵎⵉ ⵉⵜⵜⵓⵙⴽⴰⵔ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ. ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ, ⵉⵏⵓⴼⴰⵖ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵜⵓⵡⵓⵔⵔⵉⵏ ⵅⴼ ⵍⵅⵍⵉⵇⴰⵜ. ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏ « ⴰ-, ⴰⵎ -  / ⴰⵏ -, ⵉⵎ -,  ⵉ - » ⵉ ⵓⴼⴳⴳⴰⴳ ⴰⵎⵢⴰⴳⴰⵏ ⴷ ⵓⵙⵏⴼⵍ ⵏ ⵓⵖⵔⵉ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵜⵔⴳⴰⵍⵜ ⵜⴰⵥⵓⵔⴰⵏⵜ ⵜⴰⵎⴳⴳⴰⵔⵓⵜ ⵣⵓⵏ ⴷ : 



ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵍⵜ / Tamawalt :

3)  ⵉⵙⵎ ⵏ ⵢⵉⵎⵉⵙ (ⵡⴰⵍⵍⴰⵍ):

ⵉⵙⵎ ⵏ ⵢⵉⵎⵉⵙ ⵉⵜⵜⵓⵙⵙⵉⴼⵖ ⵙⴳ ⵓⵎⵢⴰⴳ ⵏ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ, ⴰⴼⵔⴰⵔ ⵏⵖⴷ ⴰⵏⴰⴼⵓⵖ, ⴰⵔ ⵉⵜⵜⴳⴳⴰ ⴰⴼⵔⴷⵉⵙ (ⴰⵙⴳⴳⵓⵔ ⵏⵖⴷ ⵉⵎⵉⵙ) ⵏⵏⴰ ⵙ ⵜⵜⵓⴳⴰ ⵜⵉⴳⴰⵡⵜ. ⴰⵎⴰⵎⴽ ⵏⵏⴰ ⵉⴼⵔⵔⵙⵏ ⴽⵉⴳⴰⵏ (ⴱⴰⵀⵔⴰ, ⴰⵟⴰⵚ) ⵓⵙⵍⵉⵖ (ⴰⵙⵎⵓⵜⵜⴳ) ⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵢⵉⵎⵉⵙ ⵉⴳⴰⵜ ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏ ⵓⵖⵔⵉ «  ⴰ / ⴰⵙ » ⵉ ⵜⵡⵉⵍⴰ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⴳ ⵏⵏⴰ ⴳ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ ⴰⵡⴷ ⵓⵎⵣⴰⵔⴰⵢ ⵏ ⵉⵏⴰⵖⵔⵉⵜⵏ (vocaliques..)  ⵏⵖⴷ ⵜⵉⵔⴳⴰⵍ.

ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⴷⴰ ⴰⵙ ⵏⵣⵣⴳⵓⵔ «  ⴰ / ⴰⵙ » :



ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵍⵜ / Tamawalt :


4) ⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵖⴰⵔⴰ (ⴰⴼⵔⵉⵙ; ⴰⵔⴱⵉⴱ) :

ⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵖⴰⵔⴰ (ⴰⴼⵔⵉⵙ) ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ ⵉⴳⴰ ⴰⵏⴰⴼⵓⵖ ⵏ ⵉⵎⵢⴰⴳⵏ ⵏ ⵜⵖⴰⵔⴰ ⵏⵖⴷ ⴰⴷⴷⴰⴷ.

ⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵖⴰⵔⴰ ⴰⵔ ⵙⴻⵏⴼⴰⵍⵉ ⴰⴳⵔⴰ (ⴰⵢⴷⴰ), ⵜⴰⵖⴰⵔⴰ, ⴰⴽⵍⵓ, ⵜⴰⵎⴰⵎⴽⵜ ⵏ ⵜⵉⵍⵉⵜ, ⴰⴳⴰⵔ, ⵜⴰⵍⵖⴰ,... 

ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵖⴰⵔⴰ :

ⵜⴰⵍⵖⴰ ⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵜⵖⴰⵔⴰ ⵉⵡⴰⵍⴰ (ⴰⴷⵙ, ⴰⵥ) ⴰⴷ ⵉⴳ ⴰⵎ ⵢⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⵎⵙⴽⴰⵔ ⵏⵖⴷ ⵡⵉⵏ ⵓⵎⵜⵜⵡⴰⵖ. ⵉⵎⵎⴰⴽⵏ ⴳⴰⵏ:

====> ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏ  « ⴰ » ⴷ ⵓⵙⵏⴼⵍ ⵏ ⵓⵖⵔⵉ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⴷⴰⵜ ⵏ ⵜⵔⴳⴰⵍⵜ ⵜⴰⵎⴳⴳⴰⵔⵓⵜ:

ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :

ⵉⵖⵣⵉⴼ  .............. ⴰⵖⵣⵣⴰⴼ 

ⴱⵔⴽⵏ     .............. ⴰⴱⵔⴽⴰⵏ

ⴱⵓⴽⴹ      .............. ⴰⴱⵓⴽⴰⴹ

ⵡⵙⵙⵉⵔ .............. ⴰⵡⵙⵙⴰⵔ

====> ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏ « ⴰⵎ / ⴰⵏ » ⴳ ⵉⵜⵙⵏⵜ ⵜⵉⴽⵍⵉⵏ ⴰⵔ ⵜ ⵉⴹⴼⴰⵕ ⵓⵎⵣⴰⵔⴰⵢ ⴰⵎⵎⴰⵙ ⵏⵖⴷ ⴹⴰⵕⵜ ⵏ ⵓⴼⴳⴳⴰⴳ.

    ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
    ⴱⵓⵔ  .............. ⴰⵏⴱⵓⵔ
    ⵎⵖⵓⵔ .............. ⴰⵏⵎⵖⵓⵔ
    ⵍⵍⵓⵥ   .............. ⴰⵎⵍⵍⴰⵥⵓ
    ⴳⴳⵔⵓ .............. ⴰⵎⴳⴳⴰⵔⵓ

====> ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏ  « ⵓ » ⴰⵔ ⵉⵜⵜⵎⵓⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵉⴽⴽⴰⵍ ⴷ ⵓⵙⵍⴰⵖ ⵏ « ⵉ»
ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
ⵅⵛⵏ   .............. ⵓⵅⵛⵉⵏ, 
ⵎⵍⵓⵍ  .............. ⵓⵎⵍⵉⵍ, 
ⵇⵎⵔ .............. ⵓⵇⵎⵉⵔ, ...

====>  ⴰⵙⵙⵉⵣⵡⴰⵔ ⵏ « ⵉ » ⴷ ⵓⵎⵣⴰⵔⴰⵢ ⴳ ⵓⴳⵏⵙⵓ ⵏ ⵓⴼⴳⴳⴰⴳ.

ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
ⴹⵍⵓ .............. ⵉⴹⵉⵍⵉ, ...

ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵍⵜ / Tamawalt :

4) ⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⴷⵖⴰⵔ / ism n udɣar (Nom de Lieu) :

ⴰⵔ ⴳⵉⵙ ⵉⵜⵜⵉⵍⵉ « ⴰⵙ » ⵖ ⵜⵣⵡⵉⵔⵉ:


ⴱ)  ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵓⴷⴷⵉⵙⵏ

ⵉⴳⵔ ⵏ ⵓⵙⵓⴷⵙ ⵉⴷⵔⵓⵙ ⵓⴼⴰⵔⵙ ⵏⵏⵙ ⵅⴼ ⵡⵉⵏ ⵜⵡⴰⴼⵓⵖⵜ. ⴰⵔ ⵏⵙⴰⵡⴰⵍ ⵅⴼ ⵓⵙⵓⵙⴷⵙ ⵉⴳ ⵏⵓⴼⴰ ⵢⴰⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⵖⵔ ⵉⵍⵍⴰ ⵡⴰⵏⴰⵎⴽ ⵉⵙⵎⵓⵏ ⵙⵉⵏ ⵢⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⴽⵓ ⵢⴰⵏ ⴷⴰⵔⵙ ⵜⴰⵙⵉⵎⴰⵏⵜ ⵏⵏⵙ, ⵉⵙⵎ ⵓⴷⴷⵉⵙ ⴳ ⵜⵙⵏⴰⵢⵜ (ⵜⴰⵙⴷⴰⵙⵜ) ⵉⴳⴰ ⵅⴰⵙ ⵢⴰⵏ ⵓⴼⵔⴷⵉⵙ. ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵏⵏⴰ ⵙⴳ ⵉⵜⵓⵙⵍⵖⴰ ⵢⵉⵙⵎ ⵓⴷⴷⵉⵙ ⴰⵔ ⵜⵉⵍⵉⵏ ⵙⴳ ⵉⵏⴰⵡⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⵡⴰⵍ ⵉⵎⵔⵡⴰⵙⵏ ⵏⵖⴷ ⵉⴱⴹⴰⵏ. ⵉⵙⵎ ⵓⴷⴷⵉⵙ ⵉⴳⴰ ⵢⴰⵜ ⵜⵓⵎⴰⵏⵜ (apparition; ظهور ) ⵜⴰⵙⵏⵉⵍⵙⴰⵏⵜ ⴰⵔ ⵙⵔⵙ ⵏⵜⵜⵚⴽⵓ ⵢⴰⵜ ⵜⴳⵔⵓⵔⵉ ⵜⴰⵎⴰⵢⵏⵓⵜ ⵙⴳ ⵙⵏⴰⵜ ⵏⵖ ⵓⴳⴳⴰⵔ ⵎⴰⵛⴰ, ⴷⴰⵔⵙ ⴰⵏⴰⵎⴽ, ⴳⵉⵙ : 

  1. ⵉⵙⵎ + ⵏ + ⵉⵙⵎ
  2. ⵉⵙⵎ + ⵉⵙⵎ
  3. ⵉⵙⵎ + ⴰⵎⴰⵖⵓⵏ ⴰⵖⴰⵔⴰⵏ
  4. ⴰⵎⵢⴰⴳ + ⵉⵙⵎ
  5. ⴰⵎⵢⴰⴳ + ⴰⵎⵢⴰⴳ
  6. ⴰⴼⵔⵉⵙ + ⵉⵙⵎ
  7. ⵜⴰⵏⵣⵖⵜ + ⵉⵙⵎ
  8. ⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⵎⵙⴽⴰⵔ + ⵉⵙⵎ

ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵓⴷⴷⵉⵙⵏ (ismawn uddisn) / Noms composés):

1-  ⵉⵙⵎ + ⵏ + ⵉⵙⵎ

ⴳⴰⵏ ⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵓⴷⴷⵉⵙⵏ ⵓⴳⵉⵍⵏ ⴷ ⵢⵉⵙⵎⴰⵡⵏ ⵓⴷⴷⵉⵙⵏ ⵉⵎⴰⵍⴰⵏ; ⴰⵛⴽⵓ ⵉⵙⵎ ⴰⵎⵣⴳⴰⵔⵓ ⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⵎⵎⵙⵎⵓⵏ ⵙ ⵜⵏⵣⵖⵜ « ⵏ », ⵉⵙⵎ ⵡⵉⵙⵙ ⵙⵉⵏ ⴰⵔ ⵉⵙⵎⵎⴷ ⵉⵙⵎ ⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓ.
ⵙ ⵓⵎⴰⵜⴰ, ⵉⵙⵎ ⴰⵎⴰⴳⵓⵜ ⵏ ⵢⵉⵙⵎ ⵓⴷⴷⵉⵙ ⴰⵔ ⵉⵣⴳⴳⵓⵔ ⵙ « ⵉⴷ »

ⴰⵎⴷⵢⴰ / Amdya :
ⴰⵎⴰⵔⵉⵔ ⵏ ⵉⵣⵍⴰⵏ
ⵜⴰⴳⵎⴰⵔⵜ ⵏ ⵉⵙⵎⴷⴰⵍ
ⴰⴳⵔⵓ ⵏ ⵡⴰⵎⴰⵏ
ⵜⴰⵙⵍⵉⵜ ⵏ ⵓⵏⵥⴰⵕ
ⵜⴰⵎⵖⵔⴰ ⵏ ⵡⵓⵛⵛⵏ
ⵉⵍⵙ ⵏ ⵓⴼⵓⵏⴰⵙ
ⴰⵥⴰⵍⵉⵎ ⵏ ⵡⵓⵛⵛⵏ

ⵜⴰⵎⵖⵔⴰ ⵏ ⵡⵓⵛⵛⵏ

2 - ⵉⵙⵎ + ⵉⵙⵎ

ⵃⵎⴰ ⴰ ⵏⴰⴼ ⴰⵏⴰⵡ ⴰⴷ ⴰⵔ ⵏⵜⴳⴳⴰ ⴰⵎⵍⴰⵡⴰⵢ (juxtaposition; تجاوُر) ⵉ ⵙⵉⵏ ⵏ ⵢⵉⵙⵎⴰⵡⵏ:
ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
ⴱⴰⴱⴰ ⵕⴻⴱⴱⵉ; ⴰⵖⵣⴷⵉⵙ; ⵜⴰⵖⵙⵎⴰⵔⵜ


3 - ⵉⵙⵎ + ⴰⵎⴰⵖⵓⵏ ⴰⵖⴰⵔⴰⵏ

ⵉⵙⵎ ⵉⴳⴰ ⴰⵎⴳⴰⵢ ⵏ ⵓⵎⵢⴰⴳ ⵏ ⵓⵎⴰⵖⵓⵏ:
ⴰⵎⴰⵏ ⴹⵕⵏⵉⵏ
ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
ⴱⴰⴱ ⵎⵇⵇⵓⵔⵏ; ⴰⵎⴰⵏ ⴹⵕⵏⵏ...


4 -  ⴰⵎⵢⴰⴳ + ⵉⵙⵎ

ⴳ ⵡⴰⵏⴰⵡ ⴰ ⵉⵙⵎⵓⵏ ⴰⵎⵢⴰⴳ ⴱⵓ ⵓⵙⵎⵎⵓⴷ ⴷ ⵓⵙⵎⵎⵓⴷ ⵏ ⵓⵙⴽⴽⵉⵏ ⵓⵙⵔⵉⴷ ⵏⵏⵙ:
ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
ⵎⴽⵕⴹ ⵓⵍ
ⵉⵏⵖ ⵛⴰ
ⵜⵜⴰⵖ ⴽⵔⴰ
ⴰⵙⵍⵎⴰⴳⵯⵔⵏ;...


5 -  ⴰⵎⵢⴰⴳ + ⴰⵎⵢⴰⴳ


ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
ⴱⵕⵕⵎ ⵉⵖⵓⵙ
ⴱⴱⵉ ⵣⴷⵉ

ⵛⵛⵏⴹⵕ ...
ⵜⴰⵎⴰⵡⴰⵍⵜ / Tamawalt :


6 -  ⴰⴼⵔⵉⵙ + ⵉⵙⵎ:

ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
ⴱⵓⵜⴳⵔⴰ; ⴱⵓⵣⵍⵍⵓⵎ; ⴰⴱⵓⴷⵔⴰⵔ;...

7 -  ⵜⴰⵏⵣⵖⵜ + ⵉⵙⵎ:

ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
ⴳⵔ ⵉⵙⴰⴼⴼⵏ (ⴳⵔⵙⵉⴼ); ⴷⴷⵓⵡⴰⴽⴰⵍ; ⴷⴷⵓⵜⴰⵢⵜⵜ;...

8 -  ⵉⵙⵎ ⵏ ⵓⵎⵙⴽⴰⵔ + ⵉⵙⵎ:

ⵉⵎⴷⵢⴰⵜⵏ / imdyatn :
ⵎⴰⴼ ⴰⵎⴰⵏ; ⵎⴹⴼⵕ ⴰⵎⵢⴰⴳ;...


ⴰⵙⵏⵓⴱⴳ / Asnubg

ⵜⴰⴳⵓⵔⵉ ⵜⴰⵎⵣⵡⴰⵔⵓⵜ Taguri tamzwarut ⴰⵏⵙⵓⴼ ⵉⵙⵙⵓⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ; ⴰⵣⵓⵍ ⵉ ⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵏ ⵎⴰⵕⵕⴰ ⴰⵏⴷⴰ ⵜⵍⵍⴰⵎ, ⴰⴼⵓⵙ ⴷⴳ ⵓⴼⵓⵙ, ⵓⵔ ⵏⴻⵕⵕⴻⵥ ⵓⵍⴰ ⵏⴽⵏⵓ. ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⴷ ⴰⵡⴰⵍ ⵏⵏⵖ...